Podczas stresu należy pamiętać o częstych pomiarach glikemii, częstszych niż w normalnej sytuacji!

29 maja w sobotę odbyło się kolejne, drugie już spotkanie pod znakiem EDU-CUKRZYCA.

Tym razem 9-osobowa grupa brała udział w warsztatach psychologicznych „Cukrzyca? Bez stresu!”. Jak sama nazwa wskazuje, były to warsztaty ukierunkowane na radzenie sobie ze stresem dla osób z cukrzycą.  Mówiliśmy o tym, czym właściwie jest stres, próbowaliśmy zlokalizować jego przyczyny,  skutki  i znaki w naszym ciele i nie tylko. Próbowaliśmy – podczas długiej wspólnej dyskusji – znaleźć także rozwiązania mogące wspomóc nasze codzienne radzenie sobie w życiu.

Jako że EDU-CUKRZYCA zajmuję się głównie wsparciem dla osób z cukrzycą, dużo rozmawialiśmy także o stresach związanych z tę chorobą. I tych, które mają rodzice dzieci z cukrzycą typu 1, i tych, z którymi na co dzień zmagać się muszą sami diabetycy. Wymiana doświadczeń i przestrzeń do dyskusji  była dla wszystkich uczestników bardzo istotnym elementem spotkania.

Stres, mały Stresik? Cukier skacze!

Czy wiecie, że już sam moment badania sobie poziomu cukru we krwi może podnosić wynik cukru? Czy pamiętacie, że każda niepokojąca sytuacja – klasówka, egzamin, wystąpienie publiczne – podwyższa poziom cukru we krwi? Wszystko przez skaczącą adrenalinę, która informuje nas, że potrzebuje energii. W stresie energia w postaci glukozy uwalnia się do krwi i… w niej zostaje, jeśli nie dostarczymy sobie insuliny.

Dlatego też, gdy wiemy, że w naszym życiu zdarzy się coś niepokojącego i wywołującego stres (np. matura) – musimy odpowiednio zareagować, by pozbyć się ryzyka przecukrzenia. A co można zrobić? Np. zwiększyć bazę (dla pompiarzy) lub do strzyknąć kilka jednostek insuliny.   No i koniecznie trzeba pamiętać o częstych pomiarach glikemii, częstszych niż w normalnej sytuacji!

Unikajmy i sobie radźmy

Zastanawialiście się kiedyś „skąd to przecukrzenie?” Przecież dałem insuliny tyle co zawsze, zjadłem też tyle samo.., a tu nagle hiperglikemia. Jak to możliwe? Teraz już wiecie! To mógł być on – stres.

My-cukrzycy musimy bardzo uważać na to, by unikać stresu lub jak najszybciej po stresujących wydarzeniach wracać do równowagi nie tylko tej cukrzycowej, ale i mentalnej. Przecukrzenie powoduje, że nasz organizm jest w reakcji stresu i stale potrzebuje cukru, by tę reakcję utrzymać. Z kolei w hipoglikemii, organizm znów potrzebuje energii, by w ogóle utrzymać go przy życiu – i znów pojawia się w nim stres.

Stres w pigułce

A jak ze stresem sobie radzić? Metod jest wiele… Od aktywności fizycznej, po „chwile dla siebie” przez… zwykłe oddychanie. Część z nich przetestowaliśmy na warsztatach „Cukrzyca? Bez stresu!”. Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej o stresie i jego przejawach w cukrzycowym życiu , a także nauczyć się metod radzenia sobie z nim – napisz na info@edu-cukrzyca.pl. A jeśli chcesz porozmawiać o swoich problemach, spotkać się z ludźmi, którzy mają je bardzo podobne do Twoich, czy po prostu wymienić się doświadczeniem i poradami, również napisz. Będziemy te warsztaty powtarzać.

W czerwcu i lipcu zapraszamy zaś na kolejne szkolenia EDU-CUKRZYCA „Żyć aktywnie z cukrzycą” i „Cukrzyca w praktyce”. Więcej informacji – www.edu-cukrzyca.pl.

PS Partnerem warsztatów była marka Accu Check firmy Roche Diagnostics Polska. Dziękujemy.

Kasia Tupaczewska i Aleksandra Buk

Artykuły na podobny temat:

1. Relacja ze szkolenia EDU-CUKRZYCA – Cukrzyca w praktyce
2. Relacja z 2 szkolenia: Żyć aktywnie z cukrzycą
3. Relacja ze szkolenia – Żyć aktywnie z cukrzycą

Dorośli, u których zostaje zdiagnozowana ta choroba, często zauważają, że nie ma dla nich dużo informacji ani wsparcia. Czasami czują, że tak naprawdę „nie pasują" do tej choroby.

Niedawna ankieta wśród czytelników przeprowadzona przez About.com Diabetes ujawniła emocje, frustracje oraz również i siłę, jaka płynie z faktu radzenia sobie z chorobą „młodzieńczą". Maile od czytelników takich jak Ty opowiadają fascynującą historię o tym jak to jest, gdy u dorosłego człowieka zostaje zdiagnozowana cukrzyca typu 1.

Doświadczenia osób dorosłych cierpiących na cukrzycę typu 1

Colette: „W wieku 50 lat zdiagnozowano u mnie cukrzycę typu 1 i od 19 miesięcy jestem na insulinie. Nie miałam dramatycznych przypadków wysokiego cukru we krwi, w mojej rodzinie nie było osób chorych na cukrzycę, cieszyłam się dobrym zdrowiem i nie przyjmowałam żadnych lekarstw. Poszłam na coroczne badania w sierpniu 2005 roku i cukier we krwi wyniósł 163. Nie muszę mówić w jakim byłam szoku, gdy powiedziano mi, że mam cukrzycę, a co dopiero, gdy usłyszałam, że to typ 1".

Sue: „Diagnozę usłyszałam w wieku 48 lat, w mojej rodzinie, po żadnej stronie, nie było przypadków cukrzycy. Miałam wszystkie typowe objawy, w szczególności pragnienie. W tamtym czasie byłam nauczycielką i dosłownie nie byłam w stanie mówić dłużej niż 2 minuty bez wypicia czegoś".

CH: „Diagnozę postawiono u mnie w wieku 38 lat. Nie było wcześniejszych objawów ani przypadków cukrzycy w rodzinie, nadwaga tylko niecałe 5 kg, a aktywność fizyczna w normie".

Lynn: „Miałam 49 lat, kiedy wykryto u mnie cukrzycę typu 1, tzw. „młodzieńczą". Przeszłam dokładne badania, ponieważ moi lekarze podejrzewali raka. W ciągu 1,5 roku schudłam z ok. 65 kg do 41 kg. W mojej rodzinie po obu stronach nie było przypadków cukrzycy - jestem pierwsza. Początkowo zdiagnozowano u mnie cukrzycę typu 2 - tylko z powodu mojego wieku, ale po badaniu przepisano mi insulinę i zmieniono diagnozę na typ 1".

Greg: „Diagnozę u mnie postawiono, gdy miałem 33 lata. W mojej rodzinie nie było przypadków cukrzycy. Schudłem z 83 kg do 60 kg w ciągu pół roku. Zawsze byłem sportowcem i od skończenia college'u kontynuowałem treningi kickboxingu, karate, golfa oraz podnoszenia ciężarów. Do lekarza poszedłem tylko dlatego, że nie mogłem spać i ciągle chodziłem do ubikacji".

Jakie były uczucia czytelników w momencie diagnozy?

Cukrzyca typu 1 - w przeciwieństwie do typu 2 - wydaje się nie nieść za sobą czynników ryzyka z nią związanych. Osoby, u których wykrywa się typ 1 często czują, że znienacka zostały zaatakowane przez chorobę, która jest groźna i zmienia całe życie. Może to powodować uczucie pustki, szczególnie, gdy osoba chora próbuje znaleźć pomoc w radzeniu sobie, a okazuje się, że większość informacji dotyczy dzieci oraz problemów, przed którymi stają rodzice i ich chore dzieci. Problemy dorosłych, u których dopiero co wykryto cukrzycę typu 1, rzadko się wspomina.

Sue: „Czułam się bardzo osamotniona, miałam mętlik w głowie i przez pierwsze miesiące brakowało mi informacji".

Lynn: „Zupełnie ześwirowałam, gdy zastosowano u mnie insulinę, ponieważ panicznie boję się igieł".

Greg: „Choroba ta była dla mnie zarówno błogosławieństwem jak i przekleństwem. Okropnie skomplikowała mi życie zawodowe, była niezmiernie droga i uchroniła mnie przed zrobieniem wielu rzeczy, które chciałem zrobić".

Stephen: „Przez pierwsze 6 miesięcy byłem bardzo zdenerwowany. Gdyby nie moja żona i dzieci, zniknąłbym z powierzchni ziemi, ponieważ nie mogłem znieść myśli o życiu z tą przypadłością. Mówiłem o tym lekarzom i niczego w zamian nie dostałem".

Nicole: „Czasami czuję się przerażona, że nie obudzę się z nocnego niedocukrzenia".

Jakie są niektóre z frustracji spowodowanych radzeniem sobie z cukrzycą typu 1?

Ponieważ cukrzyca typu 1 u osób powyżej 21 roku życia nie jest typową diagnozą, często na początku możliwość ta zostaje przeoczona. Może minąć trochę czasu, kiedy to chory tak naprawdę nie wie na cukrzycę jakiego typu cierpi. To tylko pogłębia frustrację, ponieważ może się wydawać, że leczenie, badania oraz nauka są sprzeczne i nieskuteczne dopóki nie zostanie postawiona właściwa diagnoza.

CH: „Moje największe frustracje: czekanie na właściwe rozpoznanie (najpierw mój endokrynolog powiedział, że mam typ 2, chociaż wykryto u mnie obecność przeciwciał GAD - przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego); znalezienie dobrego endokrynologa i umówienie się na wizytę, aby ostatecznie usłyszeć diagnozę od lekarza (zajęło to 6 miesięcy); wysłuchanie oficjalnej diagnozy po tym jak moje własne „dochodzenie" doprowadziło mnie do tego samego wniosku".

Nicole: „Tak, nadal jest to dla mnie trudne i przygnębia mnie, ale jest to coś z czym - w większości - potrafię sobie już radzić".

Shawn: „Frustrują mnie lekarze, którzy mówią mi, że przy cukrzycy typu 1 nie ma problemów ze schudnięciem (hm, czy ktokolwiek pamięta, że aby wyjść z hipo należy JEŚĆ?). Chciałbym móc usiąść przy stole i nie martwić się obliczaniem ilości węglowodanów, które mam zamiar zjeść, zastanawianiem się jaka ilość tłuszczu ma wpływ na wchłanianie całego posiłku i jaki bolus ustawić".

Lynn: „Zmiana przyzwyczajeń, jakie się miało przez 50 lat JEST ciężka. Nikt w moim wieku nie mówi o typie 1, a ludzie uważają, że tak naprawdę wiem więcej, ponieważ choruję właśnie na cukrzycę typu 1 - wydaje im się, że mam ją od zawsze. Nikogo nie interesuje odszukanie możliwych czynników wywołujących typ 1 u osób starszych".

Co im pomogło?

Ponieważ jest to choroba przewlekła, ludzie szukają sposobów jak sobie z nią radzić i jak powrócić do normalnego życia. Istnieje naprawdę olbrzymia ilość nowych informacji, technik, sprzętu oraz metod leczenia, które dostępne są dla wszystkich, u których stwierdzono cukrzycę typu 1. Czasami potrzeba trochę czasu, aby to wszystko ogarnąć. Może się wydawać, że życie nigdy nie wróci do normalności. Jak podkreślają nasi czytelnicy: jest to proces. I wymaga czasu.

Ryan: „Po trzech latach nadal się uczę i przyzwyczajam do życia ze wszystkimi niedogodnościami, które ta choroba wprowadza, ale zawsze mogłoby być gorzej. Przynajmniej da się to kontrolować".

Sue: „Na szczęście w szpitalu rejonowym znalazłam wspaniałych ludzi zajmujących się cukrzycą, którzy okazali się cudownymi pomocnikami, nauczycielami i doradcami. I znalazłam też forum o cukrzycy, dzięki któremu w końcu mam grupę ludzi rozumiejących mój problem".

Podsumowując, każdy, kto brał udział w pisaniu tego artykułu, znalazł jakieś pozytywy, na których mógł się skupić, przez co diagnoza nie była tak przygnębiająca. Ciężko jest znaleźć dobre strony choroby przewlekłej. Cukrzyca w szczególności jest złożoną chorobą, która wymaga praktycznego podejścia każdego dnia. A jednak mimo tego nasi czytelnicy udowadniają, że istnieją dobre strony związane z tą druzgocącą diagnozą. Każdy znajduje swoje własne pozytywy w tej sytuacji. Istotne jest, aby znaleźć równowagę i spokój pomimo wszystkich wyzwań.

Jakie są te pozytywy?

Colette: „Jestem zachwycona, że istnieje taka strona o tej chorobie. Ciężko jest nie-diabetykowi zrozumieć czujność i ciągłą potrzebę pozytywnego nastawienia".

CH: „Dobra strona cukrzycy: doprowadziła do tego, że jem lepiej i bardziej o siebie dbam; więcej też ćwiczę. Większość informacji jest na wyciągnięcie ręki, wystarczy tylko poszukać; zdaję sobie sprawę, że cukier uzależnia i powoduje gorsze samopoczucie (jednak nadal go kocham)".

Greg: „Plusem jest to, że nie można prosić o lepszą przewlekłą chorobę. Nauczyła mnie ona dyscypliny, samowystarczalności i doceniania opieki medycznej na najwyższym poziomie oraz nieustannej potrzeby pomocy od osób bliskich. Moja metoda leczenia bardzo się opłaciła. Mam 56 lat, wyglądam o wiele młodziej i nie mam żadnych uszkodzeń ciała. Jeżeli ja to mogłem zrobić, każdy może".

I na zakończenie słówko ode mnie: osobiście z ręką na sercu mogę powiedzieć, że da się znaleźć optymistyczne strony życia z cukrzycą. Wydaje mi się, że gdybym jej nie miała, to byłabym ... gruba. Od dziecka byłam przyzwyczajana do jedzenia wydzielonych porcji i teraz też zanim coś włożę do ust, chwilę się zastanawiam. I dzięki temu jem mniej i mniej potraw mnie kusi.

A taką super pozytywną informacją jest ta, że ciąże u kobiet z cukrzycą przebiegają spokojniej, a dzieci rodzą się zdrowsze, a to dlatego, że "słodkie" kobiety bardziej o siebie dbają i zanim zajdą w ciążę solidnie się do niej przygotowują.

Dzielcie się swoimi pozytywami. Tak miło się o nich czyta, prawda?

tłumaczenie: Monika Szurdyga

Źródło: adultstype1 z dnia 21 grudnia 2007r.
zdjęcia: stock.xchng,

Artykuły na podobny temat:

1. Co to jest chwiejna cukrzyca?
2. Polskie dzieci coraz bardziej zagrożone cukrzycą
3. Skąd się bierze cukrzyca?

Inne uwarunkowania powiązane z chwiejną cukrzycą

Chwiejna cukrzyca może być spowodowana problemami przewodu pokarmowego, w tym opóźnionym opróżnianiem żołądka (gastropareza), interakcją z lekami, problemami z wchłanianiem insuliny lub niewłaściwym działaniem hormonów.

Osoby, które mają ostre hipoglikemie, mogą także odczuwać problemy z tarczycą (niedoczynność tarczycy) oraz nadnerczami (niewydolność). Leczenie tych schorzeń często prowadzi do rozchwiania cukrzycy.

Gastropareza może wpłynąć na względne tempo absorpcji pożywienia, glukozy oraz insuliny do krwioobiegu.

Problem może być skutkiem ubocznym zniszczenia nerwów, które kontrolują organy wewnętrzne. Jest to schorzenie, które czasami występuje u cukrzyków. Leki takie jak Reglan (międzynarodowa nazwa: metoclopramide) pomagają w bardziej prawidłowym opróżnianiu żołądka. Badania jednak pokazują, że leczenie gastroparezy nie prowadzi do poprawy ogólnej kontroli cukrzycy ani współistniejących komplikacji.

Problemy psychologiczne, w tym depresja oraz stres, są równie często powiązane z chwiejną cukrzycą.

Różnica między chwiejną a wyrównaną cukrzycą

Poziomy cukru we krwi osób z cukrzycą wyrównaną mogą się wahać od czasu do czasu. Wahania te jednak nie są częste i - w przeciwieństwie do cukrzycy chwiejnej - nie mają wpływu na to, jak dana osoba radzi sobie z czynnościami dnia codziennego.

Chwiejna cukrzyca a życie rodzinne

Osoba z chwiejną cukrzycą jest często hospitalizowana, bierze zwolnienia w pracy i często walczy z problemami natury psychologicznej. Wszystkie z tych czynników nakładają dodatkowy emocjonalny oraz finansowy stres na członków rodziny.

Jak często występuje chwiejna cukrzyca?

Chwiejna cukrzyca jest stosunkowo rzadka. Mniej niż 1% pacjentów cierpiących na cukrzycę insulinozależną doświadcza cukrzycy chwiejnej. Jednak ci, którzy jej doświadczają, często mają problemy zdrowotne i często przyjmowani są do szpitala. Ogólnie rzecz biorąc u 3 na 1000 (0,3%) osób z cukrzycą typu 1 rozwinie się chwiejna cukrzyca.

U kogo może wystąpić chwiejna cukrzyca i dlaczego?

Osoby z problemami natury psychologicznej, takimi jak stres oraz depresja, są najbardziej narażone na chwiejną cukrzycę. W niektórych przypadkach problemy psychologiczne mogą doprowadzić do tego, że chory będzie lekceważył samokontrolę cukrzycy. Na przykład może przestać przestrzegać zdrowej diety albo zaniedbać pomiary cukru we krwi. Gdy kontrola glikemii schodzi na boczny plan, brak równowagi metabolicznej dodatkowo komplikuje i często pogarsza problemy psychologiczne, które kryją się pod tym wszystkim, a to powoduje błędne koło chwiejnej cukrzycy.

Jedno niewielkie badanie udokumentowało fakt, że ludzie z chwiejną cukrzycą mają większą reakcję hormonalną na stres niż ci, u których cukrzyca jest wyrównana. To powiązanie psychologiczno-hormonalne może wpływać na rozwój chwiejnej cukrzycy.

Chwiejna cukrzyca częściej występuje u młodych kobiet, przy czym kobiety z nadwagą są bardziej na nią narażone. Większość osób z taką cukrzycą to ludzie pomiędzy 15-tym a 30-tym okiem życia.

Postępowanie w przypadku chwiejnej cukrzycy

Rozpoznanie oraz leczenie problemów leżących u podstaw - czy są one fizjologiczne, czy psychologiczne - to klucz przy terapii chwiejnej cukrzycy. Badania krwi mogą być pomocne przy określeniu powodu chwiejności poziomu cukru. Jeżeli glukoza we krwi odpowiada normalnie na leki przeciwcukrzycowe w środowisku nadzorowanym (np. jako pacjent w szpitalu), oznacza to, że należy szukać przyczyn środowiskowych, psychologicznych lub związanych z zachowaniem (behawioralnych).

Tak jak może istnieć fizjologiczne wyjaśnienie chwiejnej cukrzycy, tak istnieje tylko jedno potencjalne wyjaśnienie powodów środowiskowych i behawioralnych, a zdiagnozowanie psychologicznego powodu chwiejnej cukrzycy często jest długim i trudnym procesem.

Jeśli powód zostaje określony jako psychologiczny, leczenie może wymagać poszukania i próby zmniejszenia stresu, w jakim znalazła się dana osoba.

Pomocna bywa konsultacja z profesjonalnym psychologiem, który oceni i podejmie się terapii takiego pacjenta. Psychoterapia okazała się być bardzo skuteczna w leczeniu chwiejnej cukrzycy.

Pacjenci cierpiący na chwiejną cukrzycę mogą czasami wymagać przeniesienia do innego oddziału leczenia cukrzycy, aby zupełnie od nowa rozpocząć radzenie sobie z chorobą. Przejście do specjalistycznego centrum leczenia cukrzycy może pomóc przełamać błędne koło chwiejnej cukrzycy.

Leczenie chwiejnej cukrzycy wymaga czasami przedłużonego pobytu w szpitalu (nawet do kilku tygodni) z intensywną kontrolą spożywanych posiłków, dawek insuliny oraz ciągłymi pomiarami cukru we krwi.

Osoby, u których głównym powodem chwiejnej cukrzycy są czynniki fizyczne raczej niż psychologiczne, aby precyzyjniej kontrolować poziomy cukru we krwi, mogą skorzystać z terapii za pomocą pompy insulinowej.

Wybrani pacjenci, u których występuje chwiejna cukrzyca o dużym nasileniu mogą rozważać transplantację wysepek Langerhansa lub transplantację trzustki. Mimo obietnic, transplantacje pozostają stosunkowo nową formą terapii i niosą za sobą znaczne ryzyko, w tym to wynikające z przyjmowania leków immunosupresyjnych, które zapobiegają odrzuceniu przeszczepu. I dlatego tylko osoby, które wyczerpały już wszystkie inne możliwości wyrównania poziomów cukru powinny zastanowić się nad transplantacją.

Najważniejszym elementem leczenia chwiejnej cukrzycy jest ścisła kontrola pacjenta pod okiem specjalistów, którzy są w stanie leczyć powody, które ją wywołują i którzy zapewnią pacjentowi właściwą edukację i pomoże w zrozumieniu problemu oraz wesprze tak pacjenta jak i jego rodzinę w skutecznym radzeniu sobie z cukrzycą.

Źródło: diabetes.about.com, zdjęcia: stock.xchng, tłumaczenie: Monika Szurdyga

Artykuł ten został napisany przez Heather M. Ross - amerykańską pielęgniarkę i autorkę wielu publikacji na temat zdrowia, szczególnie chorób serca. Przykro stwierdzić, ale w Polsce problem chwiejnej cukrzycy nie jest traktowany poważnie. Nie ma programów jej leczenia. Pacjenci z tym problemem zostawieni są sami sobie i sami muszą szukać pomocy, szczególnie jeśli mieszkają w małych miastach lub na wsi. Brakuje lekarzy takich jak dr Wiedermann z Gliwic czy psychologów jak Magda Chomka, którzy wiedzą jak pomóc w szczególnie trudnych przypadkach.

Serdeczne, zimowe pozdrowienia! Monika Szurdyga

Artykuły na podobny temat:

1. Cukrzyca typu 1 – nie tylko dla dzieci
2. Hiperglikemia, czyli wysoki poziom cukru we krwi
3. Cukrzyca bez stresu – relacja ze szkolenia Edu-Cukrzyca

Obydwa zjawiska są bardzo podobne w niektórych aspektach i ma to związek z hormonami, które powodują, że z wątroby do krwioobiegu uwalniana jest glukoza podczas snu. Różnicą jest przyczyna, dla której te hormony są uwalniane.

Efekt Somogyi jest spowodowany zbyt dużą ilością insuliny we krwi w czasie nocy. Może się tak zdarzyć u osób, które przyjmują insuliny długo-działające, ale także może się to przydarzyć, jeśli nie zjadło się przekąski przed snem. Poziom cukru we krwi spada, kiedy śpisz, a organizm uwalnia hormony, aby się temu spadkowi przeciwstawić. Efekt? Budzisz się z wyższym cukrem niż byś chciał.

Zjawisko brzasku zdarza się w czasie nocy: wydzielane są hormony, które powodują uwolnienie glukozy z wątroby. Jeżeli w organizmie nie ma wystarczającej ilości insuliny, aby się temu przeciwstawić, poziom glukozy we krwi rośnie w nocy, co skutkuje wysokimi odczytami na glukometrze rano.

Jak to rozróżnić?

• Jedynym sposobem, aby się upewnić co tak naprawdę jest powodem wysokiego poziomu cukru we krwi rano jest budzenie się kilka nocy z rzędu między godziną drugą a trzecią i sprawdzenie poziomu cukru. Jeśli jest niski o tej porze, może to oznaczać efekt Somogyi. Jeżeli jest normalny lub wysoki, winowajcą może być zjawisko brzasku.

Co zrobić, aby temu przeciwdziałać?

• Upewnij się, że przed położeniem się spać zjadasz posiłek składający się z większej ilości białek niż węglowodanów.
• Porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem. Być może zmieni on leki lub dawkę insuliny.

Dodatkowe sposoby, aby zwalczyć zjawisko brzasku:

• Ćwiczenia fizyczne wieczorem mogą sprawić, że poranne poziomy cukru we krwi będą lepsze.
• Zjedz śniadanie, nawet jeśli masz wysoki cukier. Zjedzenie czegoś tak naprawdę zatrzyma cały proces zjawiska brzasku i sprawi, że poziom cukru powróci do normalności.

Źródło: diabetes.about.com, zdjęcia: stock/xchng.

Ten artykuł byłby bardzo przydatny moim rodzicom około 20 lat temu. Nie było wtedy informacji na temat zjawiska brzasku, a ja bardzo często budziłam się rano z wysokim cukrem. I nikt nie potrafił tego wyjaśnić. Być może są osoby, które zauważają coś takiego u siebie lub swoich słodkich dzieci. Pompa insulinowa cudownie radzi sobie ze zjawiskiem brzasku, pod warunkiem, że dobrze zostanie ustawiona baza na noc. No ale przecież, mimo że stronka to pompiarze.pl, z pewnością wśród czytelników dużo jest osób, które stosują peny i spotykają się ze zjawiskiem brzasku czy efektem Somogyi.

Pozdrawiam serdecznie! Monika Szurdyga

Artykuły na podobny temat:

1. Lantus i Levemir: jaka jest różnica między nimi?
2. Hipoglikemia, czyli niski poziom cukru we krwi
3. Hiperglikemia, czyli wysoki poziom cukru we krwi

Bycie cukrzykiem oznacza, że musisz stawić czoła problemom towarzyszącym tej chorobie. Jednym z nich jest hiperglikemia, która przydarza się od czasu do czasu wszystkim diabetykom.

Hiperglikemia może stanowić poważny problem jeśli się na nią odpowiednio nie zareaguje. Wysoki poziom cukru we krwi jest głównym powodem wielu komplikacji u osób chorych na cukrzycę. I dlatego właśnie tak istotne jest, aby wiedzieć czym jest hiperglikemia, jakie są jej objawy i jak na nią reagować.

Hiperglikemia jest pojęciem oznaczającym wysokie stężenie glukozy (cukru) we krwi. Występuje, gdy organizm ma za mało insuliny lub gdy nie potrafi właściwie jej wykorzystać.

Wiele czynników może wywołać hiperglikemię. Na przykład: jeśli masz cukrzycę typu 1, możesz dać sobie za małą dawkę insuliny. W cukrzycy typu 2 Twój organizm może mieć wystarczającą ilość insuliny, ale nie potrafi wykorzystać jej w efektywny sposób.

Problemem może być również fakt, że zjadłeś więcej niż planowałeś albo ćwiczyłeś mniej. Stres wywołany chorobą (np. przeziębieniem czy grypą) też mogą być powodem. Inne sytuacje stresowe, takie jak konflikty w rodzinie czy problemy w związku, mogą także prowadzić do hiperglikemii.

Jakie są objawy hiperglikemii?

Znaki i objawy to między innymi: wysoki poziom glukozy we krwi, wysokie poziomy cukru w moczu, częste oddawanie moczu oraz wzmożone pragnienie.

Częścią kontroli cukrzycy jest sprawdzanie cukru we krwi. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza jak często powinieneś to robić i jakie powinny być poziomy glukozy we krwi. Pomiary i reagowanie na wysoki poziom cukru pomogą Ci uniknąć innych objawów hiperglikemii.

Bardzo ważne jest, aby reagować na hiperglikemię od razu jak tylko ją wykryjesz. Jeżeli tego nie zrobisz, może pojawić się kwasica ketonowa (śpiączka cukrzycowa). Rozwija się ona, kiedy organizm nie ma wystarczającej ilości insuliny. Bez niej nie może użyć glukozy jako paliwa. I dlatego rozbija tłuszcze, aby wykorzystać je dla celów energetycznych.

Kiedy organizm rozbija tłuszcze, wytwarzane są produkty uboczne zwane ciałami ketonowymi. Organizm nie jest w stanie tolerować dużych ilości ciał ketonowych i próbuje się ich pozbyć poprzez mocz. Niestety nie może uwolnić wszystkich ketonów, więc zbierają się one we krwi. I to może doprowadzić do kwasicy ketonowej.

Kwasica ketonowa zagraża życiu i wymaga natychmiastowej reakcji, Jej oznaki to między innymi:

• Duszności
• Oddech o kwaśnym zapachu
• Mdłości i wymioty
• Suchość w ustach

Porozmawiaj z lekarzem o tym jak radzić sobie w przypadku wystąpienia takich objawów.

Jak zareagować w przypadku hiperglikemii?

Często można obniżyć poziom cukru we krwi poprzez ćwiczenia fizyczne. Jednak jeśli poziom cukru przekracza 240 mg/dl, sprawdź obecność ciał ketonowych w moczu. Jeżeli wynik jest dodatni, NIE ĆWICZ.

Ćwiczenie w momencie, gdy pojawiły się ciała ketonowe może spowodować, że poziom cukru we krwi wzrośnie jeszcze bardziej. Musisz porozmawiać ze swoim lekarzem na temat najbezpieczniejszego sposobu obniżenia cukru we krwi w takim przypadku.

Obniżenie ilości pożywienia może okazać się pomocne. Dietetyk pomoże Ci dokonać potrzebnych zmian. Jeżeli ćwiczenia i zmiany diety nie przyniosą pożądanych rezultatów, lekarz prawdopodobnie zmieni ilość leków przeciwcukrzycowych lub insuliny albo czas ich przyjmowania.

Jak zapobiegać hiperglikemii?

Najlepszym rozwiązaniem jest dobra kontrola cukrzycy. Będzie idealnie jeśli nauczysz się rozpoznawać i reagować na hiperglikemię najwcześniej jak to możliwe - zanim Twój stan się pogorszy.

Tyle można przeczytać w artykule na stronie diabetes.org.

U mnie hiperglikemia objawia się przede wszystkim dużym pragnieniem oraz drętwieniem rąk i nóg. Pragnienie jest bardzo naturalną reakcją obronną: organizm domaga się wody, żeby rozcieńczyć słodką krew. A nogi i ręce drętwieją, żeby człowiek przypadkiem nie ćwiczył i sam się nie doprowadził do jeszcze gorszego stanu. A Wy macie swoje charakterystyczne objawy dużego cukru?

W następnym artykule - naturalną koleją rzeczy - zajmiemy się hipoglikemią czyli za niskim poziome cukru we krwi.

Monika Szurdyga

Źródło: diabetes.org, zdjęcia: stock.xchng

Artykuły na podobny temat:

1. Hipoglikemia, czyli niski poziom cukru we krwi
2. PEN – Uczeń musi mierzyć poziom cukru we krwi cz2
3. PEN – Uczeń musi mierzyć poziom cukru we krwi cz1

NIE! Mimo, że nie do końca wiadomo, dlaczego niektóre osoby chorują na cukrzycę, wiadomo na pewno, że cukrzyca nie jest zaraźliwa. Nie można się nią zarazić tak jak katarem, czy grypą. Wydaje się, że istnieje powiązanie genetyczne związane z cukrzycą, szczególnie, jeśli chodzi o typ drugi. Pewną rolę odgrywa też styl życia. Osoby z nadwagą, które nie prowadzą aktywnego trybu życia na pewno są bardziej narażone.

Mit nr 2: Ludzie z cukrzycą nie mogą jeść słodyczy ani czekolady.

Słodycze i desery mogą być spożywane przez osoby z cukrzycą, jeżeli są częścią zdrowej diety lub połączone z ćwiczeniami fizycznymi. Słodycze nie są zakazane diabetykom bardziej niż ludziom zdrowym.

Mit nr 3: Jedzenie zbyt dużej ilości cukru powoduje cukrzycę.

Oczywiście, że NIE! Cukrzyca jest powodowana kombinacją czynników genetycznych i stylu życia. Nadwaga zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu drugiego. Jeżeli w Twojej rodzinie były przypadki cukrzycy, przestrzeganie zdrowej diety oraz regularne ćwiczenia fizyczne są zalecane, aby utrzymać odpowiednią wagę ciała.

Mit nr 4: Ludzie z cukrzycą powinni jeść specjalne posiłki dla diabetyków

Zdrowa dieta diabetyka jest taka sama jak u zdrowego człowieka - o niskiej zawartości tłuszczu (szczególnie tych nasyconych i kwasów tłuszczowych typu „trans" znajdujących się w produktach przetworzonych), z umiarkowaną ilością soli i cukru, z posiłkami opartymi na pełnoziarnistych produktach, warzywach oraz owocach. „Diabetyczne" i „dietetyczne" wersje produktów nie przynoszą żadnych korzyści. W dalszym ciągu podnoszą poziom cukru we krwi, są zazwyczaj droższe i mogą także wywołać biegunkę, jeśli zawierają słodziki, których dany organizm nie toleruje.

Mit nr 5: Jeżeli masz cukrzycę, powinieneś jeść tylko małe ilości produktów bogatych w skrobię, takich jak pieczywo, ziemniaki i makarony

Produkty bogate w skrobię są częścią zdrowej diety. To, co jest istotne, to rozmiar porcji. Pieczywo pełnoziarniste, płatki zbożowe, makaron, ryż i warzywa o dużej zawartości skrobi - takie jak ziemniaki, groszek czy kukurydza - mogą być częścią posiłku lub przekąski. Kluczową sprawą jest porcja. Dla większości osób z cukrzycą 3-4 porcje żywności zawierającej węglowodany będą odpowiednie. Produkty z pełnego ziarna i bogate w skrobię są dobrym źródłem błonnika, który ma pozytywny wpływ na trawienie i usprawnia pracę jelit.

Mit nr 6: Ludzie z cukrzycą są bardziej podatni na przeziębienia i inne choroby.

NIE! Jeśli masz cukrzycę wcale nie jesteś bardziej podatny na przeziębienie czy inną chorobę. Jednak zaleca się, aby osoby chore na cukrzycę szczepiły się przeciwko grypie. A to, dlatego, że jakakolwiek infekcja ma negatywny wpływ na kontrolę cukru we krwi, co zwiększa ryzyko wystąpienia hiperglikemii, a u osób z pierwszym typem cukrzycy zwiększa też prawdopodobieństwo kwasicy ketonowej.

Mit nr 7: Insulina powoduje miażdżycę i wysokie ciśnienie.

Nie, insulina nie powoduje miażdżycy. Istnieją laboratoryjne dowody, że insulina może imitować niektóre z wczesnych procesów powiązanych z miażdżycą. Dlatego niektórzy lekarze obawiają się, że insulina może przyczynić się do podwyższenia ciśnienia krwi oraz twardnienia naczyń krwionośnych. Ale tak nie jest!

Mit nr 8: Insulina powoduje tycie, a ponieważ otyłość ma niekorzystny wpływ na organizm, nie powinno się jej przyjmować

Różne badania pokazały, że korzyści z kontroli glukozy oraz przyjmowania insuliny daleko przewyższają ryzyko tycia.

Mit nr 9: Owoce są zdrowym pożywieniem. Dlatego możesz ich jeść tak dużo, ile chcesz.

Owoce są zdrowym pożywieniem. Zawierają błonnik oraz dużo witamin i minerałów. Ponieważ zawierają też węglowodany, należy je uwzględnić w planie posiłków. Porozmawiaj ze swoim dietetykiem na temat ilości oraz częstotliwości i rodzajów owoców, które powinieneś jeść.

Mit nr 10: Nie musisz niczego zmieniać w kontroli cukrzycy, jeśli wartość hemoglobiny glikowanej nie jest wyższa niż 8%

Im lepsza kontrola cukru we krwi, tym mniejsze ryzyko powikłań wynikających z cukrzycy. Wartość HbA_1c około 7% nie oznacza dobrej kontroli. Celem jest osiągnięcie wartości poniżej 7%. Im Twój wynik HbA_1c jest bliższy wartości u zdrowego człowieka (poniżej 6%), tym mniejsze prawdopodobieństwo powikłań. Jednak wzrasta wtedy ryzyko hipoglikemii, szczególnie przy pierwszym typie cukrzycy. Porozmawiaj z lekarzem lub kimś z zespołu medycznego na temat, jaki wynik HbA_1c jest dla Ciebie najodpowiedniejszy.

Z chęcią poczytam o innych mitach związanych z cukrzycą, pompami insulinowymi, terapią i wszystkim, co Was dotyczy. Piszcie i pytajcie.

Artykuł na podstawie: www.diabetes.org/diabetes-myths.jsp, tłumaczenie i opracowanie: Monika Szurdyga, zdjęcia: www.sxc.hu

Artykuły na podobny temat:

1. Co to jest chwiejna cukrzyca?
2. Cukrzyca typu 1 – nie tylko dla dzieci
3. Dobre wiadomości na temat Ciągłego Monitorowania Glikemii (CMG)

Jak podaje się insulinę

Wszyscy chorzy z cukrzycą typu 1. i niektórzy z cukrzycą typu 2. wymagają podawania insuliny, co zapewnia utrzymanie normoglikemii. Insulina może być podawana przy pomocy penów lub pompy insulinowej. Dawkowanie insuliny wymaga regularności i pewnej wiedzy. Poza stałymi dawkami, ujętymi w planie leczenia i podawanymi o odpowiednich godzinach, w niektórych sytuacjach należy podać dawki korygujące. Podczas szkolenia prowadzonego przez rodziców i wykwalifikowany personel medyczny należy ustalić, kto w warunkach szkolnych odpowiada za podawanie insuliny.

Aby ułatwić chorym utrzymanie normoglikemii i kontrolowanie cukrzycy, naukowcy opracowali kilka rodzajów insuliny. Pozwala to na dostosowanie leczenia do potrzeb i trybu życia chorego oraz modyfikowanie go w zależności od potrzeb. Używanie kilku rodzajów insuliny jednocześnie, jak stosuje się to obecnie, wymaga jednak pewnej wiedzy, a w przypadku młodszych dzieci – pomocy. Insuliny różnią się szybkością i czasem działania.

Rodzaje insuliny

Jest kilka rodzajów insuliny, stosowanych obecnie w leczeniu cukrzycy:
Analogi bardzo szybko działające do 4 godzin.
Insulina krótkodziałająca pomaga kontrolować poziom cukru po posiłkach, a czas jej działania wynosi ok. 8 godzin. Ponieważ insulina działa dopiero po pewnym czasie od wstrzyknięcia, należy ją podawać 15-30 min przed posiłkiem.
Insulina długodziałająca imituje naturalne wydzielanie insuliny w organizmie. Rozpoczyna działanie po ok. 1,5 godz. od wstrzyknięcia, a czas jej działania może wynosić nawet do 24 godzin.
Mieszanki insulinowe – przygotowane głównie dla osób biorących dwa wstrzyknięcia insuliny dziennie, łączą działanie insuliny krótkodziałającej i o przedłużonym czasie działania.

Celem leczenia cukrzycy przy pomocy insuliny jest jak najlepsze naśladowanie naturalnego wydzielania jej przez trzustkę. Jest to szczególnie ważne u dzieci, u których prawidłowy przebieg procesów metabolicznych umożliwia prawidłowy rozwój i zmniejszenie ryzyka powikłań. Nasz organizm jest niezwykle elastyczny i może modyfikować poziom hormonów w zależności od potrzeb i warunków. Aby jak najbardziej zbliżyć się do naturalnego wydzielania insuliny, należy jak najczęściej kontrolować poziom glikemii. Pozwala to na odpowiednią modyfikację leczenia i utrzymanie dzięki temu pożądanej normoglikemii. Tak więc nawet ustalone przez lekarza dawki wymagają niekiedy modyfikacji.

Starsze dzieci i młodzież często samodzielnie są w stanie wprowadzać drobne modyfikacje w leczeniu w zależności od wysiłku fizycznego i spożywanych posiłków. Młodsze dzieci wymagają przy tym pomocy odpowiednio przeszkolonej osoby
dorosłej.

W następnym odcinku, kolejny artykuł serii: Sposoby podawania insuliny?

Dwumiesięcznik "Pen" jest dostępny w:

oddziałach i kołach PSD
kołach TPD (Towarzystwo Przyjaciół Dzieci)
w aptekach (zaopatrywanych przez Torfarm i PGF)
w Empikach
u regionalnych przedstawicieli firm farmaceutycznych

Artykuły na podobny temat:

1. PEN – Co zrobić w przypadku hipoglikemii?
2. Hiperglikemia, czyli wysoki poziom cukru we krwi
3. PEN – Dwa oblicza cukrzycy: cukrzyca typu 2