Dzisiejszy artykuł to również przekład z amerykańskiego serwisu, więc i realia troszkę mało polskie - nie chodzi mi o małopolskie - no ale w końcu święta się zbliżają, myślimy o prezentach, marzymy ... Może więc popuścimy wodze fantazji i w naszej rzeczywistości?

Po przeprowadzeniu ankiety na temat pomp insulinowych, w której wzięło udział 841 osób, postanowiliśmy zapytać o to, jakich poprawek życzylibyście sobie w temacie pomp. Jak zwykle mieliście pełno interesujących sugestii, a niektóre były naprawdę wizjonerskie. Jeden czytelnik powiedział: „Chciałbym, żeby ktoś wymyślił takie urządzenie, którym machałoby się nad posiłkiem, a ono wyświetlałoby ilość węglowodanów w posiłku".

Nie słyszeliśmy o niczym takim, ale być może firmy potrzebują po prostu pomysłu...?

Większość Waszych pomysłów była jednak w zasięgu możliwości. „Wszystkie pompy powinny być wodoodporne" - powiedział mocno sfrustrowany czytelnik. „Pompa jest częścią mojego ciała. Czy ktokolwiek myśli, że udałoby się sprzedać protezę kolana, której by nie wolno było zamoczyć w wannie?"

Każdy chce czegoś mniejszego, gładszego, supernowego i modnego, czegoś takiego jak Charmr, który został zaprojektowany w odpowiedzi na apel na blogu Amy Tenderich dotyczący wizjonerskiego urządzenia dla diabetyków w stylu iPoda. Charmr jest wciąż tylko pomysłem, ale jako prototyp wynalazku może okazać się dobrym kierunkiem przyszłego projektu.

Tu pozwolę sobie podać Wam kilka linków do stron, gdzie możecie bliżej przyjrzeć się temu pomysłowi. Są to strony w języku angielskim, ale jeśli będziecie zainteresowani, chętnie dla Was przetłumaczę ile się da.

Na początek filmik: Charmr: Adaptive Path diabetes management design concept.

Teraz początek listu otwartego i kilka informacji o urządzeniu Charmr.

Dokładniejsze informacje o całym pomyśle.

Seria wywiadów z Amy Tenderich dla Diabetes Health TV.

Blog Amy Tenderich „diabetesmine".

Wiele osób uważa, że grube instrukcje obsługi pompy zniechęcają do ich czytania. Zadziwiająca liczba ankietowanych wolałaby mieć mniej funkcji w swojej pompie albo móc wybierać między modelami dla początkujących do zaawansowanych użytkowników.

I tu moja uwaga, że przecież pompa insulinowa Spirit ma aż 3 rodzaje menu: STANDARDOWE dla początkujących, ZAAWANSOWANE z funkcjami do wykorzystania dla „ekspertów" oraz NIESTANDARDOWE umożliwiające ustawienia parametrów pompy zgodnie z potrzebami pacjenta. Być może ankietowani nie zdążyli jeszcze dobrze poznać pompy Spirit, ponieważ w Stanach Zjednoczonych jest ona dostępna dopiero od niedawna.

Prosiliście o większe ekrany z lepszym kontrastem, światło, które pali się dłużej oraz głośniejsze alarmy. I chcielibyście mieć możliwość używania różnych dźwięków dla różnych informacji, mając do wyboru dźwięki, które bardziej przypominają te z telefonów komórkowych.

Niektórzy z Was, a konkretnie osoby, które noszą swoje pompy w biustonoszu lub chowają je w innych miejscach, chcieliby móc sterować pompą na odległość. Miałoby to być coś w stylu zegarka, na którym dałoby się odczytać informacje z pompy, wyciszyć alarm lub podać bolusa. I owo zdalne sterowanie „powinno działać dłużej niż tydzień".

W sprawie pomp połączonych z ciągłym systemem monitorowania glikemii (Paradigm 722), chcielibyście, aby możliwe było noszenie tylko jednego wkłucia, ponieważ robienie dwóch wkłuć na raz bardzo szybko wyczerpuje zapasy miejsca na ciele, gdzie można założyć zestawy infuzyjne. I oczywiście chcielibyście, aby można było nosić jeden zestaw infuzyjny dłużej, ponieważ dla dużej części pompiarzy zmiana zestawu infuzyjnego to „nielubiana udręka".

Chcielibyście mieć też miejsce na zewnątrz pompy jak i na ekranie, aby wpisać swoje imię oraz informacje osobiste (takie jak inne przyjmowane leki, numery telefonów do osób, które należy poinformować w razie wypadku). I chcielibyście także, aby pompa wyświetlała informacje o pozostałym czasie działania baterii.

Wiele osób marzy o możliwości nastawienia bolusa natychmiastowego/ standardowego/ podstawowego, który zostanie podany z pewnym opóźnieniem, np. jeśli jesteście na spotkaniu albo jesteście zajęci innymi obowiązkami. I chcielibyście też móc podawać zarówno bolusy jak i bazę w mniejszych przyrostach.

Największym Waszym życzeniem jest tańszy system ciągłego monitoringu glikemii, który jest połączony z pompą i aby była możliwość automatycznego dostosowania podawania insuliny w zależności od trendu poziomu cukru. Oczywiście jest to marzenie o monitoringu zamkniętej pętli i „ten dzień nie przyjdzie tak szybko".

Źródło: diabeteshealth.com, tłumaczenie: Monika Szurdyga, zdjęcia: accu-chek.pl oraz minimed.pl

Mi też naturalnie marzy się niedroga pompka z wbudowanym glukometrem, który mógłby przesyłać informacje do pompy, a ta podawałaby bolusa, gdy cukier idzie do góry albo zatrzymywała pompę, gdy cukier jest za niski.

Chciałabym też, żeby firmy insulinowe produkowały insuliny w odpowiednich wkładach pasujących do pomp bez potrzeby przelewania jej do specjalnej ampułki. Tylko w modelu D-TRON Plus firmy Roche można włożyć gotową ampułkę Humalogu i to bardzo ułatwia sprawę. Mimo że zawsze używam Novo Rapidu, to gdy przez chwilę miałam D-Trona, kupowałam Humalog i wymiana ampułki to była naprawdę chwilka i mogłam to robić gdziekolwiek bez potrzeby szukania igły i odpowiedniego ołówka z gumką. Znacie ten ból, prawda? Niestety w innych modelach nie ma już takiej możliwości. A szkoda...

Oj, rozmarzyłam się... A Wy?

Artykuły na podobny temat:

1. Przegląd pomp insulinowych dostępnych na polskim rynku
2. WOŚP kupił kolejne 400 pomp insulinowych
3. Najnowsze projekty pomp insulinowych

Pierwszym problemem, z którym spotyka się nowy pompiarz, to założenie wkłucia. Niby diabetyk jest przyzwyczajony do ciągłego kłucia penem z insuliną czy nakłuwaczem przy mierzeniu cukru, jednak – kiedy dostaje do rąk wkłucie do pompy – zaczynają się wątpliwości. Firma Medtronic MiniMed już dawno wprowadziła do sprzedaży urządzenie o nazwie „serter”, które jest jakby automatem do zakładania zestawu infuzyjnego. Także firma Roche jesienią będzie sprzedawać takie urządzenie, więc osoby, które czują się niepewnie przy samodzielnym zakładaniu wkłucia, będą miały pewnego rodzaju pomoc. Jest ono szczególnie przydatne dla rodziców dzieci, które boją się igły, ponieważ skraca się czas całego ukłucia i nie ma „szamotania się”, aby złapać skórę dziecka. Czy jednak jest to aż tak idealne rozwiązanie? Zakładając wkłucie za pomocą automatu nie tworzy się fałdu skóry (tak jak zazwyczaj robi się np. przy użyciu pena) i przez to, że skóra nie jest napięta, ból jednak występuje. Gdy zakłada się wkłucie bez użycia automatu, jedną ręką przytrzymuje się skórę i dzięki temu naczynka nie są tak ukrwione, więc ból jest prawie zerowy. Każdy odczuwa to inaczej i każdy powinien wypróbować kilka technik, żeby zdecydować się co jest odpowiednie. Osobiście na początku zakładanie nowego wkłucia było dla mnie koszmarem. Smarowałam wybrane miejsce maścią Emla (maść znieczulająca, wydawana na receptę), potem czekałam dłuższą chwilę (ponad pół godziny, choć pielęgniarki twierdzą, że 5 minut wystarczy), żeby maść zaczęła działać, a następnie z ciężkim sercem przymierzałam się kolejne długie minuty do zrobienia wkłucia. Denerwowałam się, że nie mam automatu. Teraz nawet o nim nie myślę. Kiedyś musiałam zmienić wkłucie poza domem. Emli nie miałam… I okazało się, że to zupełnie nie bolało! Maść poszła w odstawkę. Robiąc każde nowe wkłucie zastanawiam się czy może TYM RAZEM zaboli. I nic! To po prostu nie boli! A – szczerze mówiąc – wcale nie należę do osób z wysoką tolerancją jakiegokolwiek bólu

Kolejne pytanie jakie się nasuwa początkującemu pompiarzowi brzmi: „Jak często wymieniać wkłucie?”. Producenci zalecają zmianę wkłuć teflonowych co 3 dni, a metalowych nawet co 2 dni. Warto się tego trzymać, ponieważ nawet jeśli wkłucie jest dobrze założone, to po kilku dniach tkanka, w którą wbite jest wkłucie, przesiąka insuliną (nie wolno zapominać, że pompa podaje dawkę bazową non-stop) i gorsze jest jej wchłanianie. Poza tym, jeśli nie zmieniamy wkłucia wystarczająco często, mogą pojawić się zrosty. I będą one tym większe, im dłużej zostawiamy wkłucie w jednym miejscu. Jak każda ciekawska istota, postanowiłam raz spróbować ile dni wkłucie będzie dobrze działać (czyli cukry będą w normie). Wytrzymało 11 dni. Ale zrost mam do dzisiaj… Znam osobę, która twierdzi, że nosiła wkłucie 26 dni. Trochę ciężko mi w to uwierzyć, no ale przecież ludzie są różni i różne są reakcje organizmu. W każdym razie nie warto czekać z wymianą zestawu infuzyjnego do czasu aż cukry zaczną skakać. 4-5 dni to – moim zdaniem – bezpieczny czas.

Zdarza się jednak, że wkłucie odczepia się samo. Może się tak stać, gdy np. nieostrożnie się rozbieramy lub ktoś nas szarpnie (słyszałam o dziecku, któremu brat – dla zabawy – wygryzł wkłucie… - no ale to są przypadki ekstremalne). Wkłucie czasami odkleja się w czasie kąpieli. Jeśli jest to problem plastra, a raczej cechy naszej skóry, zawsze można przykleić dodatkowy plaster, najlepiej wodoodporny.

Innym problemem może okazać się reakcja alergiczna na założone wkłucie. Bardzo rzadko (ale jednak) występuje uczulenie na teflon. Skóra pod plastrem jest zaczerwieniona, swędzi, a insulina nie jest dobrze wchłaniana, cukry są wysokie i nie da się ich zbić bolusem korekcyjnym (wtedy należy zbić cukier za pomocą pena, który zawsze powinien być pod ręką). W takim przypadku należy używać wkłuć metalowych (np. Accu-Chek Rapid-D Link). Na początku mojej terapii za pomocą pompy insulinowej właśnie tego typu uczulenie wystąpiło. Byłam prawie przekonana, że to alergia na teflon. Jednak okazało się, że chodziło o rodzaj dezynfekcji przed zrobieniem wkłucia. Smarowałam miejsce spirytusem, a teraz przemywam je wodą i wszystko się uspokoiło.

Jeśli spotkaliście się z innymi problemami, podzielcie się rozwiązaniami, a jeśli trapi Was coś, na co nie znacie lekarstwa, też piszcie i poszukamy pomocy.

Pozdrawiam Was!

Monika Szurdyga

Artykuły na podobny temat:

1. Wybór odpowiedniego zestawu infuzyjnego
2. Początki cukrzycy i początki z pompą insulinową
3. Rok walki o pompę insulinową

Osoby z zaburzeniami widzenia i sprawności manualnej

Użytkownicy pomp insulinowych z zaburzeniami widzenia lub sprawności manualnej wymagają dodatkowego szkolenia aby zagwarantować odpowiednie założenie wkłucia i czynności z tym związane.

Główne wskazówki dla użytkowników pomp z zaburzeniami widzenia i/lub sprawności manualnej

Przepłukiwanie wkłucia

• Trzymamy igłę/kaniulę w po grzbietowej stronie dłoni. Wypływającą na końcu zestawu infuzyjnego insulinę rozpoznajemy po zapachu lub kroplach spadających na grzbiet dłoni.

Zakładanie wkłucia

• Użytkownik pompy insulinowej może rozpoznać wybrane miejsce wkłucia, które wcześniej zostało przygotowane poprzez wyczucie „lepkiej" powierzchni skóry, która pozostała po środka odkażającego (np. Leko).

Rozłączanie wkłucia

• W większości zestawów infuzyjnych podczas rozłączania wkłucia od drenu można usłyszeć charakterystyczny dźwięk (klik).

To tyle w tym króciutkim artykule, w następnym odcinku opiszemy problemy które mogą się zdarzyć używając wkłuć wraz z pompami insulinowymi i to już będzie koniec naszego cyklu. Ciekawi jesteśmy bardzo jakie tematy Was jako czytelników interesują, o czym chcielibyście poczytać.

Rafał

Artykuły na podobny temat:

1. Poradnik zestawy infuzyjne – rotacja miejsc wkłucia
2. Poradnik zestawy infuzyjne – Konsekwencje słabej rotacji miejsca wkłucia
3. Poradnik zestawy infuzyjne – zakładanie i usuwanie wkłucia

Najczęstsze powody odłączania się od pompy insulinowej to:

• Sport
• Pływanie/Prysznic/Kąpiel
• Aktywność seksualna
• Badania skanujące (Tomografia komputerowa, Rezonans magnetyczny itp.)

Zapobieganie grawitacji wkłucia

• Dren z zestawu infuzyjnego nie powinien być odłączany od pompy kiedy jest połączony z założonym wkłuciem.

Pompa włączona lub wyłączona

• Ogólnie lepiej jest zostawić pompę włączoną podczas gdy jest odłączona od wkłucia na krótki czas po to, aby zapobiegać zatkaniu zestawu infuzyjnego i uniknąć zapomnienia ponownego włączeniu pompy; tylko niewielka ilość insuliny jest marnotrawiona podczas gdy pompa jest odłączona.

Wyciszanie alarmu zatrzymania pompy

• Kiedy pompa znajduje się w trybie STOP można wyciszyć alarm zatrzymania pompy postępując zgodnie z instrukcją obsługi pompy.

Używanie ochronnych zatyczek do wkłuć

• Pozostawione po odłączeniu pompy elementy zestawu infuzyjnego są wyposażone w ochraniające zatyczki zamykające światło dreny oraz pozostawionego wkłucia.
• Aby uniknąć zabrudzenia, zatyczki i ochraniacze powinny być przechowywane w czystym pojemniku (np. pojemnik na szkła kontaktowe, puste opakowanie po paskach do pomiaru cukru we krwi, pojemnik po filmie fotograficznym).

Ponowne podłączenie pompy insulinowej

Zapobieganie cofaniu się insuliny w drenie

• Przed ponownym podłączeniem pompy należy przepłukać dren (1-2 jednostek) i sprawdzić czy wypływa z niego insulina.

Sprawdzenie prawidłowego połączenia

• Większość zestawów infuzyjnych podczas prawidłowego podłączenia wydaje charakterystyczny dźwięk (klik).

Czas wyłączenia pompy/Pominięta (opuszczona) insulina bazowa

• Zazwyczaj nie jest niezbędna żadna korekcja (regulacja) jeśli pompa jest odłączona od użytkownika przez mniej niż godzinę.
• Odłączenie pompy na okres powyżej 1 godziny może wymagać korekcji.
• Uzupełnienie pominiętej insuliny bazowej nie jest konieczne i zależy od aktywności jaka była prowadzona w czasie kiedy użytkownik był odłączony od pompy (np. sport).
• Użytkownik pompy insulinowej powinien zawsze sprawdzić poziom cukru we krwi tuż przed odłączeniem pompy i po każdej godzinie od momentu odłączenia aby podjąć stosowne działania.
• Pompa powinna być odłączona przed wejściem do jacuzzi, sauny lub solarium. Wzrost temperatury ciała podczas wykonywania tych czynności może być przyczyną hipoglikemii na skutek zwiększonej absorpcji insuliny bądź hiperglikemii na skutek denaturacji lub „wadliwej" insuliny.

Artykuły na podobny temat:

1. Poradnik zestawy infuzyjne – zakładanie i usuwanie wkłucia
2. Poradnik zestawy infuzyjne – Wskazówki dla osób z zaburzeniami widzenia
3. Poradnik zestawy infuzyjne – rotacja miejsc wkłucia

• Częste iniekcje w tym samym miejscu mogą zwiększać ryzyko infekcji.
• Zmiany struktury skóry na skutek ciągłego nagromadzenia insuliny; np. wytworzona tkanka bliznowata lub rozwój nowych naczyń żylnych powodują, że absorpcja insuliny w tych miejscach jest niemożliwa do przewidzenia.
• Lipohipertrofia, przerośnięta tkanka tłuszczowa wywołana wzrostem komórek tłuszczowych w okolicy miejsca wkłucia (zobacz na rysunkach poniżej) co w efekcie prowadzi do zaburzeń absorpcji i zwiększenia zapotrzebowania na insulinę.

Uwagi dodatkowe

• Ponowne ustawienie (regulacja) dawki bazowej może być niezbędne przy wyborze nowego miejsca wkłucia. Zapotrzebowanie na insulinę w dawce bazowej może się zwiększać np. na skutek zmiany miejsca wkłucia z powierzchni brzucha na rejon bioder i pośladków, natomiast wybór nowego miejsca wkłucia, na takie które dawno nie było używane może wymagać zmniejszenia dawki bazowej.
• Mieszanie różnego typu wkłuć z różnymi miejscami wkłucia: Użytkownicy pomp insulinowych mogą stosować różnorodne typy zestawów infuzyjnych do różnych miejsc wkłucia, np. kątowe wkłucie zakładane do brzucha natomiast wkłucie wprowadzane pod kątem 90⁰ w okolicy bioder.
• Rotacja miejsca wkłucia w okresie ciąży: Na ogół wkłucie można założyć wszędzie tam, gdzie jest wystarczająca przestrzeń na jego założenie. Regułę tę można stosować również w okresie ciąży. Nawet chociaż założenie wkłucia na powierzchni brzucha nie zaszkodzi dziecku, większość kobiet, kiedy zaczyna się im powiększać brzuch, wybiera jako miejsce wkłucia okolice bioder lub zewnętrzną powierzchnię uda.

Zapobieganie zakażeniu (infekcji)

Ważne informacje dla użytkowników pomp insulinowych:

• Zakażenia mają swój początek pod skórą, na końcu kaniuli lub igły a nie na powierzchni skóry.

• Oznaki i symptomy zakażenia:
  - Podniesiony poziom cukru we krwi
  - Zaczerwienienie skóry
  - Ciepłota skóry
  - Grudki pod skórą
  - Wydzielina ropna
  - Ból
  - Gorączka

• Poważne zakażenia mogą wymagać chirurgicznego nacięcia i drenażu

• Zastosowanie antybiotyków może być niezbędne w procesie leczenia; niezwłocznie powinno się skontaktować z przedstawicielem opieki medycznej.

Środki, które należy przedsięwziąć w celu prewencji

Użytkownik pompy insulinowej powinien

• zawsze myć ręce.
• unikać dotykania produktami sterylnymi powierzchni niesterylnych.
• zdezynfekować miejsce wkłucia
• unikać dmuchania lub dotykania wkłucia lub powierzchni skóry podczas przygotowywania miejsca wkłucia; pozwalać na swobodne wyschnięcie skóry po użyciu roztworu antybakteryjnego przez przynajmniej 60 sek.
• nie utrzymywać wkłucia dłużej niż jest to zalecane.
• nie używać wielokrotnie produktów, chyba że jest stosowna informacja o tym.
• nie używać przedmiotów jeśli opakowanie uległo uszkodzenia lub minął okres ważności gdyż mogą już być niesterylne.
• upewnić się, że plaster lub opatrunek jest właściwie przymocowany do skóry.
• zabezpieczyć pętle drenu (ułożyć pętle drenu przy powierzchni skóry w pobliżu miejsca wkłucia); jeśli niechcący pociągnie się za dren, zabezpieczona pętelka uchroni przed wyrwaniem ze skóry.
• zmienić wkłucie natychmiast przy pierwszych objawach bólu, obrzęku, zaczerwienienia lub dyskomfortu.
• kontrolować regularnie miejsce wkłucia.

Artykuły na podobny temat:

1. Poradnik zestawy infuzyjne – rotacja miejsc wkłucia
2. Zestawy infuzyjne – Wybór miejsca wkłucia
3. Zestawy infuzyjne – Przygotowanie miejsca wkłucia

Rotacja miejsc wkłucia za każdym razem pozwala na regenerację skóry co zapewnia, że absorpcja insuliny z każdego miejsca nie jest zaburzona jej nadużyciem. Niektóre metody rotacji miejsca wkłucia, które są powszechne w użyciu zostały opisane poniżej. Jednak jeśli ktoś opracował swój własny system zmiany miejsca wkłucia, który jest efektywny, może być zastosowany w przypadkach indywidualnych.

Metoda zegara

• Wyobraźmy sobie tarczę zegara umieszczoną np. po prawej stronie brzucha; pierwsze wkłucie zakładamy na godzinie 12, drugie na godzinie 3, trzecie na godzinie 6 a czwarte na godzinie 9.
• Następnie wyobrażoną tarczę zegara przesuwamy w inny obszar brzucha i powtarzamy kroki opisane powyżej.
• Nowe miejsce wkłucia powinno znajdować się przynajmniej 5 cm (2 cale) od poprzedniego.
  

Metoda ćwiartki koła

• Podzielmy powierzchnię brzucha na 4 części. Każdą ćwiartkę dzielimy na kilka mniejszych części. Zmieniamy miejsce wkłucia rozpoczynając od części 1, następnie część 2, kolejna część 3 i tak dalej zgodnie z kolejnością cyfr tak jak na załączonym rysunku.
  

  

Metoda poziomych linii

• Wyobraźmy sobie poziomie linie biegnące w poprzek brzucha.
• Rozpoczynamy od pierwszej linii (patrz rysunek poniżej) zakładając kolejne wkłucia wg rosnącej kolejności liczb.
• Następnie przechodzimy do kolejnych linii zmieniając wkłucia wg rosnącej kolejności liczb i unikając powierzchni w bezpośrednio wokół pępka.
  

  

Częstotliwość zmiany wkłucia

• Stalowe igły muszą być zmieniane co 1-2 dni.
• Miękkie kaniule muszą być zmieniane co 2-3 dni

Wyjątki

• W okresie ciąży wszystkie wkłucia powinny być zmieniane co 1-2 dni.
• Wkłucie powinno być zmienione natychmiast w przypadku występowania kwasisy ketonowej, bólu, podrażnienia lub krwawienia oraz gdy bolus korekcyjny nie przyniósł żądanego efektu i nie obniżył niespodziewanego wysokiego poziomu cukru we krwi (w tym przypadku oprócz zmiany wkłucia powinno się podać zastrzyk korekcyjny).

Zapisanie daty trwałym markerem na wkłuciu może być pomocne aby dokonać zmiany zestawu infuzyjnego, wkłucia lub opatrunku na czas.

Artykuły na podobny temat:

1. Poradnik zestawy infuzyjne – Konsekwencje słabej rotacji miejsca wkłucia
2. Poradnik zestawy infuzyjne – zakładanie i usuwanie wkłucia
3. Zestawy infuzyjne – Wybór miejsca wkłucia

Kolejna cześć naszego poradnika poświęcona będzie problematyce zakładania i zdejmowania wkłucia, w następnych częściach zajmiemy się rotacją miejsc wkłucia a także konsekwencjami nie stosowania się do tego. Opiszemy także sposoby postępowania tak aby uniknąć infekcji oraz jak prawidłowo podłączać i odłączać pompę insulinową. Chętnie też poczytamy Państwa komentarze odnośnie naszego poradnika, czy jest pomocny, może należałoby jeszcze o czymś napisać?

Zaczniemy od ważnej porady:
ZAWSZE STOSUJ WYŁĄCZNIE NOWE, PAKOWANE I SPRZEDAWANE STERYLNE ZESTAWY INFUZYJNE. NIGDY NIE STOSUJ PRODUKTÓW STERYLNYCH JEŻELI ICH OPAKOWANIA SĄ USZKODZONE.

Pozycja stojąca kontra pozycja siedzące

• Zakładanie wkłucia jest zazwyczaj łatwiejsze w pozycji stojącej niż pozycji siedzącej i kończy się bardziej komfortowym ulokowaniem wkłucia.

Aby wykonać czyste i płynne wkłucie, skóra musi być naprężona. W zależności od rodzaju skóry użytkownika pompy insulinowej można to uzyskać poprzez uchwycenie fałdu bądź napięcie skóry podczas wkłucia.

• Jeśli skóra ma tendencje do zapadania podczas wkłucia bardziej stosowne będzie jej naciągnięcie niż uchwycenie fałdu.
• Wkłucie powinno zostać założone w sposób płynny.

Bolus wypełniający wkłucie

• Po założeniu wkłucia niezbędne jest podanie bolusa wypełniającego przestrzeń miękkiej, teflonowej kaniuli po to, aby uzupełnić pustą przestrzeń pozostałą po usunięciu stalowej prowadnicy.
• Wielkość bolusa jest uzależniona od długości kaniuli oraz zdolności pompy insulinowej do uzupełnienia danej objętości (zobacz informacje producenta dołączone do zestawu infuzyjnego dotyczące ilości insuliny niezbędnej do wypełnienia wkłucia).

Najbardziej odpowiednim moment do zmiany wkłucia jest tuż przed posiłkiem ponieważ bolus podany podczas posiłku przepłucze wkłucie i wypłucze z niego ewentualne elementy tkanek, które dostały się do wnętrza kaniuli podczas zakładania wkłucia.

Poziom cukru we krwi powinien być skontrolowany po jednej do trzech godzin po wymianie zestawu infuzyjnego dla pewności, że kaniula została założona prawidłowo i podawanie insuliny nie jest niczym zablokowane.

Przedstawiciele opieki zdrowotnej zalecają początkującym użytkownikom pomp insulinowych stosowanie wkłuć stalowych podczas gdy początkowo reguluje dawkowanie insuliny aby unikać problemów podaży insuliny, które mogą wynikać ze skręcenia lub zagięcia miękkiej kaniuli.

Usuwanie wkłucia

Usuwanie plastra

Użyj ciepłej wody aby rozpuścić klej np. podczas brania prysznica

• Podczas brania prysznica możliwe jest jednoczesne usunięcie starego wkłucia oraz przygotowanie miejsca na założenie nowego. Poziom cukru we krwi powinien być skontrolowany po zmianie wkłucia (ok. po jednej do trzech godzin po zmianie zestawu infuzyjnego); dobrze jest również zapamiętać datę i godzinę założenie nowego zestawu infuzyjnego.

Usuwanie plastra powinno następować z każdej strony jednocześnie złuszczając go w kierunku centrum.

Użyj oliwki dziecięcej lub specjalnego rozpuszczalnika na krawędziach plastra aby rozmiękczyć klej i skórę pod plastrem podczas usuwania go.

Podczas usuwania plastra skóra powinna być napięta. Krwawienie po usunięciu kaniuli może być kontrolowane poprzez wykonanie mocnego ucisku w miejscu wkłucia. Miejsce wkłucia powinno być dokładnie sprawdzone przez pracownika opieki zdrowotnej ok. 2-3 dni po zmianie wkłucia.

Po usunięciu kaniula powinna być zawsze skontrolowana aby sprawdzić czy jest skręcona i czy jest krew wewnątrz niej.

Wkłucia oraz plastry opatrunkowe powinny zostać następnie wyrzucone.

ZESTAWY INFUZYJNE NIE POWINNY BYĆ NIGDY USUNIĘTE I ZAŁOŻONE PONOWNIE W INNE MIEJSCE - NALEŻY NAUCZYĆ UŻYTKOWNIKÓW POMP INSULINOWYCH ABY UŻYWAĆ WYŁĄCZNIE NOWYCH ZESTAWÓW INFUZYJNYCH I ZA KAŻDYM RAZEM ZMIENIAĆ MIEJSCE WKŁUCIA.

Pielęgnacja skóry po usunięciu wkłucia

• Część lekarzy zaleca stosowanie maści z antybiotykiem.
• Użytkownikom pomp insulinowych, których skóra jest sucha zaleca się stosowanie kremów nawilżających po usunięciu wkłuciu (odpowiednio nawilżona skóra wspomoże regenerację tkanek i skóry).
• U części użytkowników pomp insulinowych rozwinęła się tkanka bliznowata w miejscu wkłucia pomimo odpowiedniej pielęgnacji skóry. Ze względu na ryzyko zmniejszenia absorpcji insuliny na danym obszarze, powierzchnia ta nie powinna być już ponownie użyta do ponownego założenia wkłucia.
• Powinno się unikać powierzchni skóry na której rozwinęła się lipohipetrofia do czasu jej ustąpienia.

Artykuły na podobny temat:

1. Poradnik zestawy infuzyjne – rotacja miejsc wkłucia
2. Poradnik zestawy infuzyjne – Konsekwencje słabej rotacji miejsca wkłucia
3. Zestawy infuzyjne – Wybór miejsca wkłucia

Różne wchłanianie insuliny w zależności od miejsca wkłucia:

Absorpcja (wchłanianie) insuliny zmienia się stosownie do miejsca wkłucia. Po wybraniu miejsca wkłucia dokładna kontrola poziomu cukru we krwi pozwoli na wykrycie różnic i pomoże w prawidłowym ustawieniu dawki bazowej.

Obszar brzuszny

• Najlepszy obszar wchłaniania

Biodra i pośladki

• Wolniejsze wchłanianie niż ma to miejsce w obszarze brzusznym ale bardzo dobre miejsce dla osób aktywnych i o niskiej masie tłuszczowej

Zewnętrzna część uda

• Wolniejsze wchłanianie niż ma to miejsce w obszarze brzusznych ale może przyspieszyć wraz z wykonywaną aktywnością fizyczną
• Wykorzystanie wewnętrznej powierzchni uda zwiększa ryzyko podrażnienia i infekcji (np. cellulitis)

Obszary, których powinno się unikać

• Tkanka bliznowata
• Lipohipertrofia
• Blizny po zabiegach chirurgicznych
• Obszary po liposukcji
• Obszary stłuczone, siniaki
• Obszary bardzo wrażliwe
• Obszary narażone na dużą aktywność
• Obszary bezpośrednio nad kością
• Obszary bezpośrednio pod paskami ubrań
• Obszary bezpośrednio wokół pępka
• Body piercing
• Tatuaże

Przygotowanie miejsca wkłucia

Praktyczne porady dla pacjentów

Techniki antyseptyczne

• Na początku należy umyć ręce mydłem przeciwbakteryjnym i ciepłą wodą przez 2 minuty, dokładnie osuszyć i wytrzeć do czystego ręcznika.
• Przy przygotowaniu miejsca wkłucia należy wyczyścić obszar wielkości piłki tenisowej wokół miejsca gdzie planujemy założyć wkłucie; czynność tą rozpoczynamy od centrum i okrężnymi ruchami zmierzamy na zewnątrz tego obszaru.
• Należy pozwolić na swobodne wyschnięcie przez ok. 60 sekund; nie dmuchać w celu szybszego osuszenia powierzchni skóry.

Owłosienie ciała

• Należy przystrzyc owłosienie wokół planowanego miejsca wkłucia lub użyć elektrycznej golarki; inne sposób usuwania owłosienia może prowadzić do podrażnienia i/lub infekcji miejsca wkłucia.

Dodatkowe porady dla niektórych użytkowników pomp insulinowych

Nadmierna potliwość

• Używaj super mocnych plastrów
• Upewnij się, że powierzchnia skóry jest czysta i SUCHA przez założeniem wkłucia
• Zastosuj metodę „kanapki" (sandwich)

- Po oczyszczeniu powierzchni skóry, załóż wkłucie poprzez warstwę sterylnego opatrunku zamiast umocowywać go bezpośrednio na skórze. Zakryj wkłucie kolejną warstwą opatrunku i umocuj go za pomocą plastra do skóry. Może być pomocne wycięcie otworu w górnej warstwie opatrunku w celu zapewnienia możliwości swobodnego rozłączenia wkłucia.

Sportowcy, dzieci i osoby aktywne

• Zastosuj „metodę kanapki" ze względu na zwiększone ryzyko nadmiernej potliwości.
• Wybierz taki rodzaj wkłucia, na które aktywność fizyczna nie będzie miała wpływu.

Pacjenci z tendencją do infekcji

• Osoby narażone na zakażenie bakteriami skórnymi oraz znajdujące się pod wpływem czynników immunosupresyjnych powinny przygotowywać miejsce wkłucia w 3 krokach:

- Umyj powierzchnie skóry mydłem antybakteryjnym i pozwól jej swobodnie wyschnąć.

- Umyj powierzchnie skóry roztworem antybakteryjnym i pozwól jej swobodnie wyschnąć.

- Użyj antyseptycznych kompresów (np. Leko) do przetarcia powierzchni skóry i pozwól jej swobodnie wyschnąć.

• Ludzie z tendencją do infekcji skórnych mogą być bardziej wrażliwi na każdą zmianę wkłucia dlatego też nie powinni nigdy używać wkłucia dłużej niż jest to zalecane.

Lęk przed igłą

• U ludzi mających lęk przed stalową igłą można zmniejszyć niemiłe doznania poprzez zakładanie wkłucia jeśli skóra w miejscu wkłucia jest zdrętwiała. Uczucie odrętwienia można osiągnąć dzięki miejscowym środkom znieczulającym (niektóre środki znieczulające działają nawet do 30 min). Jeśli nie mamy dostępu do jakichkolwiek środków znieczulających to możemy miejsce wkłucia ochłodzić np. poprzez kostki lodu.
• To bardzo ważne aby użytkownik pompy insulinowej mógł swobodnie założyć wkłucie bez potrzeby „znieczulania" skóry w momencie niespodziewanej potrzeby zmiany wkłucia.

To tyle w tym odcinku poradnika. W następnym zajmiemy się prawidłowymi technikami zakładnia i zdejmowania zestawów infuzyjnych oraz ich rotacją na ciele. A jakie są Wasze przemyślenia?

Artykuły na podobny temat:

1. Zestawy infuzyjne – Przygotowanie miejsca wkłucia
2. Poradnik zestawy infuzyjne – Konsekwencje słabej rotacji miejsca wkłucia
3. Poradnik zestawy infuzyjne – rotacja miejsc wkłucia

Cechy i korzyści:

Uniwersalność kontra zestawy dedykowane

• Większość zestawów infuzyjnych dostępnych na rynku jest uniwersalna. Wykorzystują one połączenia typu Luer-lock i mogą współdziałać z wszystkimi pompami insulinowymi, które są dostosowane do standardu połączenia typu Luer-lock.
• Pompy insulinowe Paradigm® firmy Medtronic MiniMed wykorzystują wyłącznie zestawy firmowe (dedykowane), inne niż uniwersalne zestawy wykorzystujące standard Luer lock. Dlatego tylko zestawy infuzyjnego wyprodukowane przez firmę Medtronic MiniMed mogą współpracować z tego typu pompami.

Stalowa igła kontra miękka kaniula:

• Stalowe igły mogą być stosowane u osób z alergią na materiały teflonowe oraz osób, które mają problemy ze skręcaniem się bądź wypadaniem wkłuć miękkich. Wykorzystywane są również u osób z dużą masą mięśniową i małą grubością podskórnej tkanki tłuszczowej. Ten rodzaj wkłucia powinien być zmieniany co 24-48 godzin.
• Miękkie (teflonowe) zestawy infuzyjne są bardziej popularne niż stalowe zestawy infuzyjne. Szczególnie w USA stosowanie tych pierwszych jest głównie uważane za bardziej wygodne. Miękkie wkłucia są polecane osobom uczulonym na nikiel. Wkłucie jest zakładane dzięki stalowej igle (prowadnicy), która jest usuwana po prawidłowym umieszczeniu wkłucia w tkance podskórnej. Ten rodzaj wkłucia powinien być zmieniany co 48-72 godzin.

90⁰ kontra wkłucie kątowe

• 90⁰ wkłucia są wprowadzane prosto do skóry pod kątem 90⁰ i posiadają krótszą igłę/kaniulę niż wkłucia zakładane pod kątem ostrym. Dlatego też wkłucia 900 są dogodne kiedy trzeba zmienić wkłucie szybko co jest chwalone np. przez ludzi, którzy mają strach przed długimi igłami. Wkłucia te zapewniają również właściwą głębokość wprowadzenia. Zróżnicowane długości igły/kaniuli są dostosowane do różnych grubości podskórnej tkanki tłuszczowej.
• Wkłucia kątowe są wprowadzane do skóry pod kątem 30-450 posiadając przy tym dłuższą igłę/kaniulę. Dlatego też ten rodzaj wkłuć jest właściwy do powolnego zakładania. Poprzez zmianę konta można regulować głębokość wprowadzenia wkłucia w zależności od grubości podskórnej tkanki tłuszczowej. Prawidłową głębokość osiągamy dzięki metodzie prób i błędów.
• Niezależnie od typu zestawu infuzyjnego oraz tego czy jest ono wprowadzane wolno czy szybko powinno się wprowadzać wkłucie w sposób łagodny i płynny.

Długość drenu

• Większość zestawów infuzyjnych jest oferowanych ze zróżnicowaną długością drenu, która służy dopasowaniu do rozmiaru i budowy ciała oraz noszenia pompy insulinowej w różnych pozycjach (jest niezwykle istotne aby zapewnić dostateczną długość drenu by móc swobodnie wykonywać czynności dnia codziennego jak np. korzystanie z toalety).

Okres użycia

• Stalowa igła - zmiana co 24-48 godzin
• Miękka kaniula - zmiana co 48-72 godzin

Opcje pakowania zestawów infuzyjnych

• Część zestawów jest infuzyjnych jest zaopatrzona w dren lub jest dostępna bez drenu. Umożliwia to swobodną zmianę wkłucia co 2-3 dni bez potrzeby zmiany dreny, który można używać przez kolejne dni (zobacz informacje producenta na temat okresu użycia drenów). Dzięki wymianie drenu w dłuższych odcinkach czasowych insulina znajdująca się wewnątrz drenu nie jest marnowana jak miałoby to miejsce przy każdej wymianie wkłucia.

Pojemność wypełnienia drenu

• Im dłuższy dren tym większa ilość insuliny jest niezbędna do jego wypełnienie. Do wypełnienia 10 cm drenu potrzeba ok. 1 jednostki insuliny U100.

Technika zakładania wkłucia

• Cześć osób preferują szybkie założenie wkłucia podczas gdy inni wolą powolne, kontrolowane założenie wkłucia. Zobacz diagram wyboru odpowiedniego zestawu infuzyjnego na końcu tego rozdziału aby zobaczyć, który rodzaj wkłucia przystosowany jest do której techniki.
• Niezależnie od techniki zakładania powinno się wprowadzać wkłucie w sposób łagodny i płynny.
• Jednorącz kontra oburącz
  • Wkłucia, które mogą być zakładane przy użyciu jednej ręki są użyteczne:
    - u osób z zaburzeniami zręczności
    - u osób, które mogą korzystać tylko z jednej ręki
    - w trudno dostępnych dla obu rąk miejscach wkłucia

  Zazwyczaj wkłucia typu 90⁰ mogą być założone przy użyciu tylko jednej ręki, ponieważ ich wprowadzenie nie wymaga ujmowania fałdu skórnego.

Urządzenie do automatycznego zakładania wkłuć

• Urządzenia do automatycznego zakładania wkłuć są dostępne z niektórymi rodzajami zestawów infuzyjnych i są pomocne u osób, które boją się ręcznie wprowadzać zakładać wkłucie. Chociaż zakładanie wkłuć przy użyciu automatów uważane jest za bardziej wygodne gdyż jest właściwie bezbolesne, poniższe aspekty muszą być rozpatrzone:

- Użytkownicy pomp insulinowych muszą być zawsze przygotowani do ręcznego założenia wkłucia na wypadek uszkodzenia lub zepsucia automatu.

- Automatyczne urządzenie do wkłuć może być kosztowne.
- Użycie automatyczne urządzenia do wkłuć może być bardziej czasochłonne.
- Automatyczne urządzenie do zakładania wkłuć pod kątem ostrym obniża kontrolę użytkownika nad głębokością wprowadzenia wkłucia.

Materiały, z których wykonane są zestawy infuzyjne oraz alergie

• Igły wykorzystywane we wkłuciach stalowych są wykonane z czystej, chirurgicznej stali.
• Kaniule wykorzystywane we wkłuciach miękkich są wykonane z Teflonu®.
• Wszystkie zestawy infuzyjne są pozbawione jakichkolwiek dodatków Lateksu i PVC.
• Część ludzi jest uczulona na lepki opatrunek lub klej użyty przed producentów w zestawach infuzyjnych. W takim przypadku polecane jest przestawienie się na inny rodzaj zestawu infuzyjnego (RapidLink, Rapid-D-Link oraz FlexLink wykorzystują klej Scapa, TenderLink oraz Medtronic Quick-Set wykorzystują natomiast klej Beiersdorf).

Tymczasowe odłączanie się

• Większość zestawów infuzyjnych pozwala na tymczasowe odłączanie się od pompy insulinowej i wkłucia. Jest to przydatne przy wykonywaniu niektórych czynności, przy których pompa może przeszkadzać a także przy zmianie wkłucia bez jednoczesnej zmiany drenu.
• Połączenie może być umiejscowione bezpośrednio przy wkłuciu bądź też w pewnej odległości od niego na przebiegu drenu. Ten drugi rodzaj połączenia jest określany w Stanach Zjednoczonych jako „świński ogonek".

„Świński ogonek" zaleca się kiedy wkłucie jest zakładane w miejscu trudniej dostępnym a także pozwala na rozłączenie bez bezpośredniej manipulacji przy miejscu wkłucia. Jest on również dogodny dla dodatkowej fiksacji zestawu co zapobiega i chroni wkłucie przed wyszarpaniem.

Drzewko decyzji wyboru zestawu infuzyjnego

• To proste drzewko decyzji pomoże wybrać początkowym użytkownikom pomp Accu-Chek odpowiedni zestaw infuzyjny. Logiczna decyzja oparta jest na czterech podstawowych czynnikach: kąt wkłucia, alergia na stalowe igły, szybkość zakładania wkłucia oraz budowa ciała Dokonując odpowiedniej decyzji dla każdego czynnika oddzielnie można finalnie zdecydować o wyborze odpowiedniego zestawu infuzyjnego.
• Dzięki posiadanemu doświadczeniu, użytkownicy pomp insulinowych mogą wykorzystywać różne rodzaje zestawów infuzyjnych w różnych okolicznościach. Np. użytkownik pompy insulinowej może preferować jeden rodzaj zestawu infuzyjnego w lecie a inny podczas zimy; kobiety mogą zmienić na igły stalowe w przebiegu ciąży; atleta może preferować Accu-Chek TenderLink podczas zawodów sportowych podczas gdy normalnie używa np. Accu-Chek FlexLink.

Artykuły na podobny temat:

1. Jak to naprawdę jest z pompą insulinową?
2. Zestawy infuzyjne – wkłucia
3. Zestawy infuzyjne – Wybór miejsca wkłucia

Proszę skonsultować się z profesjonalną opieką medyczną przed dokonaniem jakichkolwiek zmian dotyczących dotychczasowego postępowania terapeutycznego. Pamiętajcie, to tylko poradnik!

Wprowadzenie do poradnika

• „Spora ilość pacjentów, rozpoczynając terapię pompą insulinową nie jest świadoma, że problemy związane z zestawami infuzyjnymi są jedną z przyczyn występowania niespodziewanych, wysokich poziomów cukru we krwi. Używanie odpowiednich zestawów infuzyjnych i plastrów do skóry może w dużym stopniu obniżać to ryzyko" - informuje Dr Howard Wolpert na łamach Smart Pumping, Amerykańskie Stowarzyszenie Diabetyków (AHA), 2003.
• „Korzystne efekty terapii pompą insulinową są zależne od odpowiedniego doboru zestawów infuzyjnych. Zmiana zestawów infuzyjnych co 48 godzin obniża ryzyko niedrożności igły/kaniuli, prowadzącej do zmniejszonego podawania insuliny do pacjenta w przypadku kiedy niedostateczne ciśnienie wsteczne w igle/kaniuli jest na tyle małe, że nie powoduje uruchomienia odpowiednich alarmów zatkania przez pompę. W podobny sposób, kiedy poziom cukru we krwi z niewyjaśnionej przyczyny osiąga wartość 300mg/dl powinno się przypuszczać, że doszło do zatkania igły/kaniuli i natychmiast podłączyć nowy zestaw infuzyjny.
• Niezwykle istotna jest technika podłączania zestawu infuzyjnego:
  1. wybór dostatecznej długości igły/kaniuli,
  2. uchwycenie odpowiedniego fałdu skórnego zapewniającego opór,
  3. założenie wkłucia ręcznie. Automatyczne przyrządy do zakładania wkłuć, mogą w przypadku niektórych pacjentów wywoływać efekt „owocni jabłka" prowadzący do tworzenia się „tkankowego korka" i wcześniejszego zatkania wkłucia".

żródło: Margaret M. Ulchaker, MSN, RN, CDE, CNP, NP-C, BC-ADM

• Rozwiązywanie problemów chwiejnych/podwyższonych poziomów cukru we krwi u użytkowników pomp insulinowych powinno zawsze odwoływać się do nieodpowiedniej podaży insuliny spowodowanej problemami z zestawem infuzyjnym. Pomimo optymalizacji czynników związanych z dietą oraz właściwą kompensacją zmiennej aktywności fizycznej, które są dodatkowo określane oprócz wartości dawek bazowych i bolusów posiłkowych, zespół medyczny zajmujący się rozwiązywaniem problemów przy terapii pompą insulinową może bez efektownie i usilnie próbować rozwiązać problem. Podczas gdy mechaniczne problemy pompy są możliwym wyjaśnieniem dla nieodpowiedniej podaży insuliny, większość z tych problemów jest powiązana właśnie z zestawami infuzyjnymi. Baczna uwaga na wszystkie elementy wyrysowane w monografii będzie główną pomocą dla zespołu medycznego zajmującego się rozwiązywaniem problemów przy terapii pompą insulinową w poszukiwaniu źródła chwiejnych wartości glikemii od strony zestawów infuzyjnych.

żródło: John P. Sheehan, MD, FACE, FACN

Tytuł następnej części: Wybór odpowiedniego zestawu infuzyjnego

Artykuły na podobny temat:

1. Poradnik zestawy infuzyjne – zakładanie i usuwanie wkłucia
2. Poradnik zestawy infuzyjne – Wskazówki dla osób z zaburzeniami widzenia
3. Poradnik zestawy infuzyjne – Konsekwencje słabej rotacji miejsca wkłucia